Historia

Kraków wiek XI, wizerunki królów, biskupa Stanisława, opactwa w Tyńcu i kościoła świętego Andrzeja

Historia Krakowa, Kraków wiek XI

Kraków. Wiek XI był długi – podobnie zresztą jak każde inne stulecie. My więc spróbujemy go streścić w tych oto słowach. Kraków wiek XI: Biskupstwo w Krakowie W roku 1000 (czyli ostatnim roku wieku X), Kraków został ogłoszony stolicą biskupstwa. Być może nawet był już nią wcześniej, ale oficjalnie wmontowano go w struktury nowo utworzonej …

Historia Krakowa, Kraków wiek XI Read More »

Historia Krakowa, Kraków wiek X

Kraków wiek X – Na arenę dziejów wkroczył Kraków w roku 966. Wtedy pojawia się pierwsza pisemna wzmianka o naszym mieście. To także data chrztu Polski, ale ówczesny Kraków nie miał z nią jeszcze zbyt wiele wspólnego… Legendy Początków Krakowa doszukujemy się w legendach o smoku, królu Kraku, jego córce Wandzie i ich mogiłach w …

Historia Krakowa, Kraków wiek X Read More »

Historia Krakowa – prehistoria

Prehistoria Krakowa? Wrzesień to tradycyjnie okres powrotu do szkoły. W związku z tym doniosłym faktem, postanowiliśmy sobie, iż czas najwyższy na wielką powtórkę – mianowicie powtórkę z lekcji historii. Historii Krakowa, oczywiście! Przez najbliższe tygodnie, będziemy sobie (w duuużym skrócie) streszczać dzieje miasta, o którym na co dzień się tu rozpisujemy. Mimo niedzieli, czas na …

Historia Krakowa – prehistoria Read More »

Zmniejszanie i zwiększanie krakowskich Plant

Zmniejszanie Plant? Przez mniej więcej dwa stulecia swego istnienia, Planty przechodziły różne koleje losu. Były upiększane, „upiększane” na siłę, dewastowane, zaniedbywane… Choć egzystencja Plant nigdy bodaj nie była zagrożona, nie udało się jednak uniknąć pewnych uszczupleń ich powierzchni. W sferze marzeń pozostała większość planów rozszerzenia Plant oraz realizacji ich… kopii. Jak zmieniały się Planty? Proces …

Zmniejszanie i zwiększanie krakowskich Plant Read More »

Planty – podzielone na rewiry

Na sukces „przechadzek”, czyli pierwszego publicznego parku w mieście, nie trzeba było długo czekać. Planty szybko stały się kolejnym, po Rynku, salonem Krakowa. Tym bardziej, że od początku zakładano ich „demokratyczny” charakter, a więc były swobodnie dostępne dla przedstawicieli wszystkich warstw społeczeństwa. Co w tamtych czasach nie musiało być oczywiste… Dostępne dla wszystkich Miejsc dla …

Planty – podzielone na rewiry Read More »

Wesoła – jurydyka szlachecka

Wesoła – jurydyka XXI w. Skoro poznaliśmy już jurydykę miejską i kościelną, dziś więc czas na szlachecką. Tym razem zlokalizowaną na wschód od Rynku – Wesoła! W drogę! Zanim powstała Wesoła Tereny, o których teraz będzie mowa, mają bardzo długa historię i różnie też bywały nazywane: raz określano je mianem Wał Miejski, innym razem jako …

Wesoła – jurydyka szlachecka Read More »

Biskupie – problematyczna jurydyka Krakowa

Czas na przechadzkę po sąsiadującym z Garbarami (przez Młynówkę) przedmieściu Biskupie. To również ciekawa okolica, zamieszkana przez wcale nie mniej sympatycznych mieszkańców. Poznajmy ich bliżej.  Gdzie była jurydyka Biskupie? Zacznijmy od lokalizacji, gdyż zasadniczo miejsce zwane „Biskupie” nie istnieje w społecznej świadomości dzisiejszych krakowian. Granicami tej jurydyki były więc mniej więcej: od zachodu dawna Młynówka …

Biskupie – problematyczna jurydyka Krakowa Read More »

Garbary – dawna jurydyka Krakowa

Garbary, najstarsza i największa jurydyka Krakowa Dlaczego akurat Garbary? Bo to w zasadzie historycznie pierwsza jurydyka krakowska. W dodatku także największa. Garbary więc, to zachodnie przedmieście dawnego Krakowa, określane jako położone „przed Bramą Szewską”. I może od określeń właśnie zaczniemy. Początkowo bowiem obszar ten zwano „Piaskiem” (do dziś mówi się bezwiednie: kościół karmelitów na Piasku). …

Garbary – dawna jurydyka Krakowa Read More »

Czym były Jurydyki?

Jurydyki Zacznijmy od tego, że jurydyki stanowią swego rodzaju ewenement. Jest to (zasadniczo) czysto polski wynalazek, nasz twórczy wkład w światową myśl urbanistyczną. Co to właściwie są te jurydyki? Najłatwiej powiedzieć: przedmieścia. Tyle, że posiadające odrębny status administracyjny. Zjawisko to samo w sobie nie jest czymś wyjątkowym – również poza Polską. Ale już ich późniejszy …

Czym były Jurydyki? Read More »

18 stycznia 1945 – wyzwolenie?

Ulica 18 stycznia (1945) Ulicy o tej nazwie dziś już w Krakowie nie ma. Ale kiedyś była. Co upamiętniała? Czy to dobrze, że zniknęła? A może nigdy nie powinna była tak się nazywać? Co się wydarzyło 18 stycznia 1945 roku? Dzień 18 stycznia (1945 roku) został upamiętniony w nazwie dzisiejszej ulicy Królewskiej. Ale rzecz nie …

18 stycznia 1945 – wyzwolenie? Read More »